|
Η |
ηλεκτροακουστική εγκατάσταση Αναγέννηση απo Κωδικοποίηση είναι μια μουσική αναπαράσταση της εσωτερικής κίνησης του ηλιακού συστήματος προγραμματισμένη για διαρκή λειτουργία στον χώρο του περιστυλίου, κάτω από τον παλιό θόλο του Ευγενίδιου Πλανηταρίου. Ο επισκέπτης του χώρου ακούει τους πλανήτες να περιπλανώνται στο χώρο, εκπέμποντας ακουστικές συχνότητες, αντίστοιχες με αυτές της περιστροφής τους γύρω από τον εαυτό τους και γύρω από τον Ήλιο. Ο Ήλιος τοποθετείται νοερά στο αρχιτεκτονικά σεσημασμένο κέντρο της αίθουσας. Στην εγκατάσταση χρησιμοποιούνται οκτώ υψηλής ακρίβειας μεγάφωνα, περιμετρικά τοποθετημένα ανά 45° στο περιστύλιο, τα οποία εκπέμπουν ισάριθμα διακριτά ηχητικά κανάλια στο χώρο.
Στην παραστατική/διαδραστική μορφή του το έργο περιλαμβάνει ένα σύστημα διάδρασης με κάμερα-αισθητήρα που συνδιαμορφώνει το ακουστικό τοπίο, παραλλάσσοντας κάποια ακουστικά χαρακτηριστικά, με έναυσμα τις κινήσεις των επισκεπτών στο χώρο της έκθεσης ή ομάδας χορευτών, που πραγματοποιούν συγκεκριμένη performance σε προγραμματισμένο χρόνο κάτω από το θόλο. Η χορευτική ομάδα που πραγματοποιεί την performance είναι τετραμελής και χορεύει σε διάλογο με τις συμβολικές θέσεις των πλανητών. Τον υπόλοιπο χρόνο η εγκατάσταση ηχεί αυτόνομα, αντιδρώντας ήπια σε κάθε περιστασιακή διέλευση επισκεπτών.
Ένα δεύτερο σύνολο μεγαφώνων έχει τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να αξιοποιείται η ακουστική του χώρου. Το σύστημα αυτό δουλεύει με τις αντανακλάσεις και την ιδιότυπη ακουστική του περιστυλίου και του θόλου, μετατρέποντας το χώρο σε ηχείο του διαδραστικού μέρους.
Η ηχώ κάποιων συμμετρικών πλανητικών σχηματισμών[1] παραπέμπει στις διάφορες συμβολικές σημασίες που αυτοί (οι σχηματισμοί) αποκτούν διαχρονικά για τον άνθρωπο, καθώς γίνονται κώδικες επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων και ουρανού. Το σύμπαν γίνεται αντιληπτό ως μια μουσική, ο ρυθμός της οποίας σχηματίζεται μέσω της συνεχούς αναγέννησης του ήχου από τον ψόφο[2] - της κίνησης από την ακινησία. Η παροδική επιμήκυνση της φωνής της έρχεται σε τριβή με την συνεχή κίνηση, καθώς από την συνύπαρξη των δύο ηχητικών καταστάσεων δημιουργούνται ηχητικά διακροτήματα, δηλαδή νέοι ήχοι και φανταστικοί θεμελιώδεις αρμονικοί που παράγονται από το αυτί, το οποίο αποκωδικοποιεί τους υψηλότερους αρμονικούς (πλανητικούς ήχους) σαν να ήταν αυτοί αποσπάσματα μιας φυσικής αρμονικής δομής. Το πνεύμα του συμβολικού, των εννοιών, του κώδικα, της μη-μεταβαλλόμενης τάξης του αρχαίου έλληνα φιλόσοφου Παρμενίδη αντιπαρατίθεται προς το διαρκώς ρευστό και άπιαστο, πνεύμα του Ηρακλείτου. Για το ανθρώπινο ανήσυχο πνεύμα, η παλινδρόμηση ανάμεσα στο μη περιγράψιμο κοσμικό χάος του θεϊκού τυχαίου και τον αμετάβλητο κώδικα των συμβόλων βιώνεται ως μια διαρκής αναγέννηση, όμοια με εκείνη του κύκλου της ζωής ή των τεσσάρων εποχών του έτους: Η έμπνευση που γεννιέται από τα κείμενα γεννά νέα κείμενα, οι πράξεις γεννιούνται από τις ιδέες από τις οποίες γεννιώνται νέες ιδέες και νέες πράξεις. Σε αυτήν την αναγέννηση του πνεύματος από τα σύμβολα παραπέμπει ο τίτλος του έργου: Αναγέννηση από Κωδικοποίηση.
[1] όπως συζυγίες, όταν θέσεις πλανητών σχηματίζουν μια ευθεία ή τετραγωνισμός όταν τρεις πλανήτες σχηματίζουν ορθή γωνία.[2] Με την αρχαία έννοια του κτύπου, του μουσικού χρονικού συμβάντος χωρίς διάρκεια, του άηχου ορίου μέσα στο ρυθμό - του μηδενικού ήχου ή μουσικού χρόνου που ορίζει το μέτρο, επίσης της παύσης της κίνησης.
Η ηλεκτροακουστική εγκατάσταση ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ του Βασίλη Κόκκα πραγματοποιήθηκε στο Ευγενίδειο Πλανητάριο τον Ιούνιο του 2005 στα πλαίσια της έκθεσης REBIRTH ως μια συνθετική ακουστική εικόνα του ηλιακού συστήματος με 12 μικρά μεγάφωνα ειδικού τύπου που εγκαθίστανται περιμετρικά γύρω από τη νοερή θέση του ήλιου στο κέντρο του χώρου. Η θέση του Ήλιου είναι και η ιδανική θέση ακρόασης, που όμως σύντομα θα πρέπει να εγκαταλειφθεί από τον επισκέπτη-ακροατή καθώς το περπάτημα στην περιφέρεια, μαζί ή αντίθετα προς τη φορά των πλανητών ξεσκεπάζει τις λεπτομέρειες και τον εσώτερο χαρακτήρα της μουσικής κίνησης των πλανητών. Τα 12 μεγάφωνα συνδέονται μέσω λεπτών καλωδίων με ισάριθμους μονοφωνικούς ενισχυτές ισχύως 40W RMS, επάνω στους οποίους και τοποθετούνται. Οι ενισχυτές αυτοί συνδέονται, ο καθένας ξεχωριστά, με την κεντρική ψηφιακή μονάδα αναπαραγωγής ήχου (ALESIS ADAT HD24) μέσω απλών καλωδίων ήχου 0.75 mm που έχουν τοποθετηθεί περιμετρικά τονίζοντας οπτικά την κίνηση του ήχου στο χώρο. Και οι 13 συσκευές της εγκατάστασης, ενισχυτές και αναπαραγωγέας, τροφοδοτούνται με ρεύμα 220V/50Hz. Η συνολικές ανάγκες σε ρεύμα δεν ξεπερνούν το 1KW. Η τοποθέτηση απαιτεί κανονικά 2 έως 4 ημέρες, για να oλοκληρωθεί από έναν ή δύο εξειδικευμένους ηλεκτρολόγους ανάλογα με τις συνθήκες του χώρου. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση και τον έλεγχο του τεχνικού μέρους της εγκατάστασης, ο καλλιτέχνης χρειάζεται 4 έως 6 ώρες για να ρυθμίσει τις σχετικές εντάσεις των επιμέρους στοιχείων προκειμένου να ολοκληρωθεί το στήσιμο του έργου.
Το έργο χρειάζεται έναν όσο γίνεται μεγαλύτερο, ήσυχο χώρο. Ξένοι ήχοι ενσωματώνονται μεν όμορφα στο διάφανο και διακριτικό βασικό ηχητικό τοπίο, μειώνουν όμως σημαντικά την αντιληπτικότητα του ακροατή ως προς τις λεπτομέρειες των ήχων, τις διακλαδώσεις των ακουστικών συστοιχιών των πλανητών, στοιχεία που αποκαλύπτονται μέσα στην ησυχία. Εφόσον υπάρχουν άλλοι ήχοι στην αίθουσα, είναι απαραίτητο οι ήχοι αυτοί να σιωπούν εντελώς κατά τακτά ή άτακτα διαστήματα. Η εγκατάσταση μπορεί να γίνει και σε εξωτερικό χώρο, με ενισχυτές και ADAT σε εσωτερικό χώρο ή κουβούκλιο.
3. Βασικά Υλικά
Τα βασικά υλικά της εγκατάστασης είναι: τα 12 ψηφιακά αρχεία ήχου (24 bit/48 KHz), τα 12 ειδικά μεγάφωνα, τα καλώδιά τους, και οι 12 ειδικοί ενισχυτές των μεγαφώνων.
4. Υπόλοιπος Αναγκαίος Εξοπλισμός
Ο υπόλοιπος εξοπλισμός που είναι αναγκαίος για την πραγματοποίηση αποτελείται από ένα ασφαλές μηχάνημα αναπαραγωγής σε αέναη επανάληψη των παραπάνω αρχείων, επαγγελματικών προδιαγραφών, με τη δυνατότητα ταυτόχρονης αναπαραγωγής τουλάχιστον 12 καναλιών (τύπου ADAT HD24), περίπου 500 μ δίκλωνο απλό καλώδιο ήχου, και τα απαραίτητα βύσματα σύνδεσης των καλωδίων.
5. Βασικό Κόστος Έργου (στηv μορφή που πραγματοποιήθηκε στο Ευγενίδειο Πλανητάριο το 2005)
Το βασικό κόστος καλύπτει τα βασικά υλικά, τα συνολικά, μουσικά και μη, δικαιώματα λειτουργίας της εγκατάστασης για διάστημα έως 31 ημέρες μετά από επιτυχή έλεγχο, τα σχέδια της εγκατάστασης για συγκεκριμένο χώρο καθώς και την αποζημίωση του καλλιτέχνη για τον έλεγχο καλής λειτουργίας του τεχνικού μέρους και για τις τελικές ρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν από τον ίδιο. Σε αυτά προστίθενται τα απαραίτητα μεταφορικά για τα υλικά και τον καλλιτέχνη και 4 ημέρες διαμονή/ημιδιατροφή.
6. Υπόλοιπα/Συμπληρωματικά
Ο υπόλοιπος εξοπλισμός της παραγράφου 4 υπάρχει συνήθως η δυνατότητα να μισθωθεί για το παραπάνω διάστημα από την Εταιρεία Ακουστικής Τέχνης ΕΙΧΩΝ, Δικαιάρχου 28, 11636 Αθήνα, τηλ. 210-7569133, η οποία αναλαμβάνει συνολικά τις εργασίες εγκατάστασης στην περίπτωση που αυτό είναι αναγκαίο. Η διαδραστική μορφή (δεν έγινε στο Ευγενίδειο, βλέπε Α' κείμενο) έχει ήδη ετοιμαστεί και ελπίζουμε πως θα πραγματοποιηθεί σύντομα. Το επιπλέον κόστος σε αυτή την περίπτωση αφορά κυρίως τους 4 χορευτές και σε μικρό βαθμό πρόσθετο εξοπλισμό και εργασίες.
 |
Τροχιές πλανητών και άλλων ουρανίων σωμάτων στο Ηλιακό μας Σύστημα, του οποίου η εγκατάσταση Αναγέννηση από Κωδικοποίηση αποτελεί ακουστική μικρογραφία.. Η κίνηση των πλανητών γίνεται αντιληπτή, καθώς ο χρόνος της εγκατάστασης τρέχει περίπου 1.000.000 φορές γρηγορότερα από τον αντικειμενικό χρόνο. Το σύστημα αναπτύσσει με τον χρόνο τη μουσική του γλώσσα, καθώς κάποιες συζυγίες, συμμετρίες και αλληλεπικαλύψεις δημιουργούν διακροτήματα, καθαρούς λόγους και τακτικές αναλογίες διαστημάτων.
[Kokkas'] work in Rebirth gives a space-age feeling to the exhibition and captures the mystery of the universe in the language of music.Alexandra Koroxenidis, 17-6-2005, Kathimerini English Edition
Ελληνογερμανός συνθέτης, γεννήθηκε και ζεί στην Αθήνα. Ωδειακές σπουδές πιάνου, ανωτέρων μουσικών θεωρητικών και σύνθεσης στην Αθήνα (Ν. Μπακοπούλου, Μ. Τραυλός), δίπλωμα σύνθεσης στην Aνώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (HdK) Βερολίνου κοντά στον W.Zimmermann. Σπούδασε παράλληλα ηλεκτροακουστική μουσική στο στούντιο του Τεχνικού Πανεπιστημίου TU Berlin.
Έργα του για μεικτά οργανικά σύνολα, φωνή, μαγνητοταινία, συμφωνική ορχήστρα, ηλεκτροακουστική και μουσική για ηλεκτρονικούς υπολογιστές και μουσική πειραματικού κινηματογράφου έχουν ακουστεί σε μικρά κυρίως φεστιβάλ και σειρές σύγχρονης μουσικής, όπως τα Kryptonale, BKA και το φεστιβάλ της Ακαδημίας των Τεχνών στο Βερολίνο ή το φεστιβάλ Moments Musicaux Aarau στην Ελβετία, το οποίο διοργάνωσε διήμερο αφιέρωμα στο έργο του.
Συνιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής του Ensemble Mosaik, συντέλεσε στην ανταλλαγή συναυλιών σύγχρονης μουσικής μεταξύ Βερολίνου και Κωνσταντινούπολης. Διακρίθηκε με υποτροφία Composer-in-Residence της Ακαδημίας των Τεχνών Βερολίνου (1998) και με υποτροφία του Γερμανικού Ιδρύματος Πολιτισμού (2000). Το 2001 επέστρεψε στην Ελλάδα με την εγκατάσταση του μουσικού περιπάτου Το Μαύρο Κουτί της Επικοινωνίας στα μηχανοστάσια του Θωρηκτού "Γ. Αβέρωφ" στο Φάληρο.
Οι πρόσφατες συνθέσεις του επιχειρούν ένα συγκερασμό λευκού θορύβου και ημιτονοειδών κυμάτων, κάνοντας χρήση ήπιων τρόπων ψηφιακής επεξεργασίας ηχογραφήσεων του χώρου και ακολουθώντας παράλληλα από διαφορετικά μονοπάτια μια διαρκή ερευνητική πορεία γύρω από την αισθητική φύση των ηχητικών εικόνων και σημάτων, ως ορίων του συλλογικού, ατομικού και κοσμικού θορύβου.
Έχει παρουσιάσει έργα του στην Αθήνα σε συνεργασία με τους εικαστικούς Κ. Γραμμένο, Ν. Καποκάκη, Σ. Κυριακάκοs, Κ. Ιωαννίδη, M.Showalter, και την ομάδα YΟΣ. Είναι βασικό μέλος της ομάδας Personal Cinema (ελληνική συμμετοχή ARCO, Μαδρίτη 2004) και συνεργάστηκε με τον εικαστικό Χ.Κοντοσφύρη στην εγκατάσταση Αθήνα-Πεκίνο, που εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 26η Μπιενάλε του Σάο Πάουλο, 2004).
Ως ειδικός συνεργάτης, διδάσκει ψηφιακή σύνθεση ήχου στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα ψηφιακών μορφών της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας. Το διάστημα 1998-2000 δίδαξε το μάθημα "Μουσική/Αρχιτεκτονική" στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (HdK), Βερολίνο. Φέτος μετέχει στην επίσημη ελληνική ομάδα συνθετών στο διεθνές φεστιβάλ ηλεκτροακουστικής μουσικής στη Bourges της Γαλλίας.
Επιλογή συλλογικών και ατομικών έργων: La Floresta, αλγόριθμος, 2006. In Memoriam JC, 8δίαυλη ηλεκτροακουστική μουσική, Ινστιτούτο Γκαίτε, Αθήνα, 2003. Αγάπη στον Κρεμνό/Χάρτες της Θεσσαλονίκης, για σύνολο 12 οργάνων, 1997. Bravo Juliett, κουαρτέττο για σαξόφωνα, 1998. The Making of Balkan Wars, video game, 2004. Το Δώρο της Αθηνάς, ηλεκτροακουστικός μουσικός ελαιώνας, Πλατεία Αιγύπτου, Αθήνα, Αύγουστος 2004. Αναγέννηση απο κωδικοποίηση, ηλεκτροακουστική εγκατάσταση, Ευγενίδειο Πλανητάριο, Αθήνα 2005.
www.nice-music.org
nice-music.org
